پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 44 |
| تعداد شمارهها | 1,858 |
| تعداد مقالات | 15,041 |
| تعداد مشاهده مقاله | 42,228,813 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 16,751,968 |
مدیریت ریسک زنجیرۀ تأمین در صنعت فولاد: رویکرد تحلیل استواری | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| پژوهش در مدیریت تولید و عملیات | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| مقاله 3، دوره 16، شماره 3 - شماره پیاپی 42، مهر 1404، صفحه 19-46 اصل مقاله (2.62 M) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی- فارسی | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22108/pom.2025.143799.1601 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| نویسندگان | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| داود عندلیب اردکانی* 1؛ حمیدرضا جواهریان2؛ عارف طغرالجردی3 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1دانشیار، گروه مدیریت صنعتی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری، دانشگاه یزد، یزد، ایران | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2دانشجوی دکتری مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 3دانشجوی دکتری، گروه مدیریت صنعتی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری، دانشگاه یزد، یزد، ایران | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| چکیده | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| با توجه به پیچیدگیهای جوامع کنونی و عوامل گوناگون دخیل در حیات صنایع، سازمانها همواره در معرض ریسکها و عدم قطعیتهاییاند که بقایشان را تهدید میکنند. یکی از اصلیترین ریسکهای موجود برای صنایع، ریسکهای زنجیرۀ تأمین هر صنعت است. بهمنظور کاهش یا حذف کلی ریسک در طول زنجیرۀ تأمین، نیاز به شناسایی و اولویتبندی ریسک احساس میشود تا سناریوهایی در جهت مدیریت بهتر این ریسکها، ارائه شود. در همین راستا، هدف پژوهش، انتخاب بهترین سناریو در شرایط مواجه با ریسک است. مورد مطالعۀ این پژوهش، شرکت مجتمع فولاد اردکان است و دربارۀ دو کارخانۀ گندلهسازی و آهن اسفنجی نیز بحث و بررسی شد. پس از شناسایی ریسکهای زنجیرۀ تأمین مربوط به این شرکت، با استفاده از روش PESTEL، نظر خبرگان صنعت، بررسی پیشینۀ پژوهش و بازدیدهای میدانی، اساسیترین سناریوهای رخداد ریسکها انتخاب و با استفاده از روش بهترین – بدترین براساس احتمال رخداد رتبهبندی شدند. در مرحلۀ بعد، 14 سناریو بهعنوان محتملترین سناریوهای رخدادپذیر انتخاب شدند و سپس این سناریوها با روش تحلیل استواری و در 4 دستۀ کلی براساس راهبردهای حل دستهبندی شدند که شامل راهبردهای تمرکز، تنوع، تدافعی و یکپارچگی بودند و درصد موفقیت هر راهبرد در شرایط ریسک ارائه شد. درنهایت، نتایج سناریوها بهطور کامل و براساس شباهت در رویکرد حل براساس راهبرهای کلی بیان شد تا بهترین نتایج برای مطالعۀ موردی پژوهش به ارمغان آید. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| کلیدواژهها | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ریسک زنجیرۀ تأمین؛ مدیریت ریسک؛ روش بهترین – بدترین؛ تحلیل استواری؛ مجتمع فولاد اردکان | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| اصل مقاله | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
a. 1- مقدمهزنجیرۀ تأمین[i] یکی از اجزای اصلی و حیاتی هر شرکت است که تولید، طراحی و عملکرد کارآمد آن شرکت را تضمین و یا دربارۀ آن بحث و بررسی میکند (Azaron et al., 2008). زنجیرۀ تأمین، زنجیرهای سلسلهوار از شرکتهاست که برای برآوردن تقاضای مشتریان سازماندهی میشود و از تأمینکننده، تولیدکننده، توزیعکننده و مشتریان شکل گرفته است. از دید بسیاری از محققان، مدیریت زنجیرۀ تأمین[ii] متشکل از یک فرآیند مدیریت استراتژیک است که از تهیه، جابهجایی و ذخیرهسازی مواد، قطعات و محصولات تشکیل شده است و به حداکثر سود و رضایت مشتریان منجر میشود. دو دهۀ اخیر رویدادهای گوناگونی زنجیرههای تأمین جهانی را بهطور درخور توجهی تحت تأثیر خود قرار داده و باعث شده است تا مدیریت ریسک زنجیرۀ تأمین یکی از اساسیترین دغدغهها و مباحث با اهمیت در سازمانها به حساب بیاید. ارتباط با شرکتهای بالادست و پاییندست و همچنین شیوۀ ارتباطات درونی یک زنجیرۀ تأمین موجب شده است که بسیاری از شرکتها با موانع و ریسکهایی مواجه شوند. چنین مشکلات و ریسکهایی، پیامد عدم قطعیت تعریف میشود (Khalilabadi et al., 2020) . بهطور کلی ریسک، یک احساس خطر از عدم اطمینان است که تأثیر آن بهصورت کمی تعیین میشود. ریسکها معضلات بسیاری را در طول هر زنجیرۀ تأمین ایجاد کنند؛ برای مثال ریسکها جریان محصولات را قطع میکنند، درآمد زنجیرۀ تأمین را به میزان چشمگیری کاهش میدهند، بر رضایت مشتریان تأثیر میگذارند و درنتیجه حیات یک شرکت یا سازمان را تحت تأثیر شدید خود قرار میدهند (Al-Ayed & Al-Tit, 2023). در بازارهای فعلی جهانی که ماهیت رقابتی بالایی دارند، شرکتها باید با در نظر گرفتن این ریسکها و بررسی اهمیت آنها، راهکارهایی را برای حل آنها ارائه دهند. در بسیاری از موارد، کوچکانگاشتن این ریسکها و عواقب آنها، بسیاری از شرکتها و سازمانها را بهسمت نابودی و حذف از بازار سوق داد. بهدلیل افزایش رقابت، تنوع راهحلهای تکنولوژیکی و انتظارات نامحدود مشتری، جهانیشدن سیستمهای کسب و کار و سازمانها، ریسکهای زنجیرۀ تأمین هر شرکت و سازمان افزایش یافته است (Valinejad & Rahmani, 2018). همچنین موارد دیگری ازجمله اختلال در زنجیرۀ تأمین، عدم قطعیت در تقاضا، عدم قطعیت در عرضه و نوسانات اقتصادی نمونهای از این ریسکها هستند(Vishnu et al., 2019) . خطرات زیستمحیطی نیز مانند حوادث فاجعهبار همچون جنگها، مشکلات سیاسی و اجتماعی، نوسانات بازار و رویدادهای پیشبینینشده همچون سیل و زلزله و تصادفات نیز ماهیت هر زنجیرۀ تأمین را تهدید میکند ( ;Khalilabadi et al., 2020Olatunji & Ayoola, 2024). بهمنظور کاهش آسیبپذیری زنجیرۀ تأمین و کاهش تأثیر اختلالات و همچنین دستیابی به استحکام و انعطافپذیری بیشتر، توجه به ریسک و عدم قطعیتها بسیار اساسی و مهم است. سازمانها بهطور پیوسته با ریسکهای جدید مواجه میشوند که به همین دلیل نیاز به مدیریت ریسک زنجیرۀ تأمین در هر سازمان بیش از پیش حس میشود. مدیریت ریسک زنجیرۀ تأمین[iii] یک رویکرد نظاممند و دارای چهارچوب برای دستیابی به اهداف فوق ارائه میدهد و خطرات ریسکها را تا حد پذیرفتنی کم میکند و یا از بین میبرد (Baryannis et al., 2019). صنعت فولاد یکی از بخشهای مهم و استراتژیک در اقتصاد جهانی و ایران شناخته میشود. این صنعت بهدلیل پیچیدگیهای زنجیرۀ تأمین، ازجمله وابستگی به تأمین مواد اولیه، تولید و توزیع محصولات نهایی، در معرض ریسکهای زیادی قرار دارد. عواملی مانند نوسانات قیمت مواد اولیه، تغییرات تقاضای بازار، تحریمهای بینالمللی و اختلالات حملونقل، خطرات جدی را برای پایداری و کارایی زنجیرۀ تأمین فولاد به وجود میآورند. مدیریت این ریسکها برای تضمین تداوم تولید و حفظ سهم بازار، اهمیت ویژهای دارد. در شرایط فعلی که شرکتهای فولادی با چالشهای جهانی مانند نوسانات قیمت انرژی، بحرانهای ژئوپلیتیکی و محدودیتهای محیطزیستی مواجهاند، به شناسایی دقیق ریسکها و ارائۀ راهکارهای مناسب برای کاهش آنها بیش از پیش نیاز است. این پژوهش تلاش دارد تا با استفاده از رویکردهای علمی همچون روش PESTEL و تحلیل استواری، ریسکهای زنجیرۀ تأمین را در صنعت فولاد بررسی کند و راهبردهایی را برای کاهش آثار این ریسکها ارائه دهد. هدف اصلی، کمک به ارتقای پایداری و رقابتپذیری شرکتهای فعال در این صنعت است. از این رو، این پژوهش بر آن است تا ریسکهای زنجیرۀ تأمین مطالعهشده را با روش PESTEL شناسایی و سپس با استفاده از روش بهترین-بدترین آنها را رتبهبندی و درنهایت راهبردهای متناسب با سناریوهای مختلف را با روش تحلیل استواری بررسی و ارزیابی کند. برای این منظور در بخش پیشینۀ تحقیق به حوزۀ زنجیرۀ تأمین، ریسکهای زنجیرۀ تأمین و در ادامه به انواع ریسکهای زنجیرۀ تأمین اشاره میشود. در انتهای این بخش نیز، روشهای حل ریسک زنجیرۀ تأمین در این حوزه توضیح داده میشود. در بخش سوم، روششناسی پژوهش شامل روش PESTEL، بهترین-بدترین و تحلیل استواری شرح داده میشود. در بخش چهارم، دربارۀ نتایج و یافتههای پژوهش بحث و در بخش پایانی بحث و نتیجهگیری انجام میشود. b. 2- پیشینۀ تحقیقامروزه نیز یکی از جدیترین مسائلی که نهتنها کارایی و حتی بقای صنایع را دچار معضل کرده است، ریسک به وجود آمده در طول زنجیرۀ تأمین است. پیچیدگی کسب و کارها، سختی در کسب اطلاعات دقیق و مفید، رقابت شدید، تنوع در خواستههای مشتریان و غیره، باعث افزایش ریسک در زنجیرۀ تأمین میشود. در طول تاریخ، عوامل مختلفی همواره موجب تهدید کسب و کارها شدهاند. ریسک همیشه در کسب و کار و زنجیرۀ تأمین وجود داشته است، حتی خیلی قبل از اینکه اصطلاحات زنجیرۀ تأمین و مدیریت زنجیرۀ تأمین بخشی از واژگان مهم کسب و کارها شود. بهطور کلی ریسکها بهدلیل اطلاعنداشتن دقیق از آینده رخ میدهند و باعث میشوند بین آنچه در واقعیت اتفاق میافتد و آنچه سازمانها و یا شرکتها برنامهریزی کردهاند، اختلاف به وجود آید (Abdel-Basset et al., 2019). در سالهای اخیر، حجم درخور توجهی از کارهای تحقیقاتی را محققان این حوزه انجام دادهاند. خلاصهای از اقدامات انجامشده بهوسیلۀ محققان در گذشته، در جدول (1) بیان شده است. i. جدول 1- پژوهشها در زمینۀ ریسکهای زنجیرۀ تأمین1. Table 1- Research on supply chain risks
این پژوهش در مقایسه با کارهای پیشین، با دخیلکردن نظرات خبرگان و در نظر گرفتن تأثیرات رویدادهای خارجی، با استفادهای ترکیبی از روشهای علمی همچون روش تحلیل استواری و روش بهترین- بدترین، در ارائۀ سناریوهای متفاوتی میکوشد که تصمیمگیرندگان در آن با اطمینان بیشتر و دقتی بیش از پیش، به اخذ تصمیمات نهایی روی میآورند. c. 2-1- زنجیرۀ تأمینزنجیرۀ تأمین شامل شبکهای از افراد، منابع، سازمانها، شرکتها، واسطهها، فعالیتها و فناوریهای دخیل در ایجاد، تولید و فروش یک محصول و یا ارائۀ خدمت به مشتری و ایجاد ارزش است (Stadtler, 2014). یک زنجیرۀ تأمین شامل همهچیز، از تحویل مواد اولیه از تأمینکننده به سازنده تا تحویل نهایی آن به کاربر نهایی و مشتری میشود (Hugos, 2018). به فرایندی که نظارت بر مواد، اطلاعات و امور مالی از تأمینکننده به تولیدکننده و سپس به عمدهفروش و به خردهفروش و درنهایت به مصرفکننده منتقل میکند، مدیریت زنجیرۀ تأمین میگویند. در یک تعریف کلی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺯﻧﺠﻴﺮۀ ﺗﺄﻣﻴﻦ، یکپارچهﺳﺎﺯﻱ فرایندهای ﻛﻠﻴﺪﻱ ﻛﺴﺐ ﻭ ﻛﺎﺭ است که ﺍﺯ ﻛﺎﺭﺑﺮ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﺗﺎ ﺗﺄﻣﻴﻦﻛﻨﻨﺪۀ ﺍﺻﻠﻲ را در بر دارد و ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺤﺼﻮﻻﺕ، ﺧﺪﻣﺎﺕ ﻭ ﺍﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﺭﺍ را ﺑﺮ ﻋﻬﺪﻩ ﺩﺍﺭﺩ ﻛﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﺍﻳﺠﺎﺩ ﺍﺭﺯش ﺍﻓﺰﻭﺩﻩ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺸﺘﺮﻳﺎﻥ درونسازمانی و برونسازمانی ﻭ ذینفعان ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ. در یک دستهبندی کلی، زنجیرۀ تأمین براساس معیار روند آن بهصورت شکل (1) تقسیم میشود (Serdarasan, 2013):
i. شکل 1- انواع زنجیرۀ تأمین براساس معیار روند آن1. Fig. 1- Types of chains based on their process qualityشایان ذکر است که با توجه به تحقیقات دیگر، زنجیرۀ تأمین در هشت مدل رایج زیر نیز بیان شده است و در همۀ آنها دو بعد پاسخگویی و بهرهوری بسیار حائز اهمیت است:
d. 2-2- ریسک زنجیرۀ تأمیندر شرایط کنونی جوامع، ﻳﻜﻲ ﺍﺯ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺕ اساسی ﺩﺭ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺯﻧﺠﻴﺮۀ ﺗﺄﻣﻴﻦ، کارایی زنجیرۀ تأمین ﻭ هماهنگی ﻣﺆﺛﺮ ﺑﻴﻦ ﺍﺟﺰﺍی ﺁﻥ است که نتایج خود را در ﺭﺿﺎﻳﺘﻤﻨﺪﻱ ﻣﺸﺘﺮﻳﺎﻥ نشان میدهد. به همین منظور، نیاز به زنجیرۀ تأمینی امن و بدون ریسک است که جریان اطلاعات، مواد، محصولات و سرمایه در طول این زنجیره و بین شرکتها حفظ شود (de Oliveira et al., 2017). با توجه به افزایش پیچیدگی و ارتباط متقابل زنجیرههای تأمین مدرن، پیشبینی نوع و ماهیت تحولات، نامطمئن و تأثیر یک اقدام، دشوار یا حتی غیرممکن شده است (Chopra & Sodhi, 2014; Mizrak, 2024). بهطور کلی با طولانیترشدن و پیچیدهترشدن زنجیرههای تأمین، که ناشی از تغییرات در بازار جهانی است، شرکتها در برابر ریسکهای پیرامونی آسیبپذیر میشوند. ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ از پژوهشگران به ﻭﺟﻮﺩ ﺭﻳﺴﻚ ﺩﺭ ﺯﻧﺠﻴﺮۀ ﺗﺄﻣﻴﻦ شرکتها و سازمانهای ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻭ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺻﺤﻴﺢ ﺁﻥ ﺩﺭ سالهای پیشین ﺗﻮﺟﻪ کردهاند. با بررسی تحقیقات گذشته، اثبات شده است که ریسک مرتبط با زنجیرۀ تأمین، معمولاً به شکل اختلال، بر ارائۀ سطوح خدمات خاص ازطریق مدیریت موجودی یا تعیین زمان استفاده از یک یا چند تأمینکننده متمرکز بود. ریسکها و عدم قطعیتها بیشتر کارایی عملیاتی زنجیرۀ تأمین را مختل میکند و از این رو بر سود شرکت تأثیر منفی میگذارد (Kumar et al., 2010)؛ از این رو، ارزیابی آسیبپذیری اهمیت مییابد که مجموعۀ وسیعتری از تهدیدها و ضعفها و همچنین منابعی را برای بازیابی عملکرد زنجیرۀ تأمین در بر میگیرد. ریسک زنجیرۀ تأمین زمانی رخ میدهد که جریان مواد یا خدمات در طول زنجیرۀ تأمین به هر دلیلی متوقف شود (Kim et al., 2015). شرایط درونسازمانی و برونسازمانی بر ریسکهای زنجیرۀ تأمین تأثیر میگذارد و باعث شدتیافتن یا ضعیفشدن آن میشوند (Li et al., 2015). مدیریت ریسک به اجرای راهبردها و برنامههایی برای مدیریت شبکههای زنجیرۀ تأمین ازطریق ارزیابی ریسک ثابت و کاهش آسیبپذیریها برای اطمینان از انعطافپذیری در زنجیرۀ تأمین اشاره دارد (Ghadge et al., 2012; Mizrak, 2024). به بیانی دیگر، مدیریت ریسک زنجیرۀ تأمین، یک رویکرد سیستماتیک و مرحلهای برای شناسایی، ارزیابی، رتبهبندی، کاهش و نظارت بر ریسکهای احتمالی در زنجیرۀ تأمین است (Aqlan & Lam, 2016). بهطور خلاصه به هر عملی مدیریت ریسک میگویند که باعث میشود رویدادهای پرخطر و دارای ریسک در طول زنجیرۀ تأمین کنترل و یا مرتفع شود. e. 2-2-1- انواع ریسک زنجیرۀ تأمینزنجیرههای تأمین با طیف گستردهای از عدم قطعیتها ازجمله تقاضا، عرضه، هزینهها و عدم قطعیتهای زمان سروکار دارند. همانطور که بیان شد، اولین مرحله در فرایند مدیریت ریسک زنجیرۀ تأمین، شناسایی ریسک زنجیرۀ تأمین است. این مرحله شامل کشف تمام ریسکهای مرتبطی است که عملیات شرکت را مختل میکنند. شرکتها در این مرحله باید فهرستی از ریسکهای زنجیرۀ تأمین را شناسایی و براساس اهمیت، آنها را رتبهبندی کنند. به همین منظور شناسایی خطرات و ریسکهای احتمالی در زنجیرۀ تأمین بسیار مهم واقع شده است. با توجه به پژوهشهای انجامشده، در حالت کلی ریسک زنجیرۀ تأمین به دو بخش ریسکهای کلان بلندمدت (ریسک چگونگی بازار در بلندمدت) و ریسکهای خرد کوتاهمدت (مانند ریسک عدم قطعیت تقاضا کالا) تقسیم میشود. پیامد ریسکهای خرد در ایجاد هزینههای تحمیلی مشاهدهشدنی و این در حالی است که ریسکهای کلان بهدلیل عدم قطعیت بیشتر، دارای پیامدهای بسیار بزرگتر و مخربتر نظیر از بین رفتن کسب و کار میشوند. در جدول (2)، نمونههایی از مطالعات انجامشده در حوزۀ شناسایی انواع ریسکهای زنجیرۀ تأمین بیان شده است. i. جدول 2- انواع ریسکهای شناساییشده در زنجیرۀ تأمین1. Table 2- Types of risks identified in the supply chain
f. 2-2-2- روشهای حل ریسک زنجیرۀ تأمینبررسی انواع روشهای حل ریسک زنجیرۀ تأمین، امکان درک بهتر از هدف و چشمانداز پژوهش را فراهم میکند. همچنین با بررسی این روشها و به دست آوردن دستهبندی جامع از رویکردهای حل مسئله، شکافهای موجود بهتر شناسایی و روشهای بهینه توسعه داده میشود (Okoye et al., 2024). با توجه به تفاوت در رویکردهای مقابله با ریسکها، روشهای حل ریسک نیز متفاوت است. بهطور کلی در یک دستهبندی جامع، روشهای حل ریسک زنجیرۀ تأمین به سه دستۀ زیر تقسیم میشود (Paul et al., 2021). g. 2-2-2-1- روشهای تجربیبهطور کلی روشهای تجربی به روشی برای انجام یک تحقیق براساس آزمایش و مشاهده بهجای حدس و گمان نظری اشاره دارد. یک رویکرد تجربی بینش ارزشمندی را دربارۀ جنبۀ رفتاری مدیریت ریسک زنجیرۀ تأمین ارائه میدهد (Tubis et al., 2021). ازجمله روشهای تجربی، به برخی ابزارها مانند مدلسازی معادلات ساختاری، حداقل مربعات جزئی، تحلیل عاملی اکتشافی و تحلیل رگرسیون سلسلهمراتبی اشاره میشود. البته شایان ذکر است که استفاده از روشهای تجربی در تحقیقات ریسک در زنجیرۀ تأمین، به دادههای مبتنی بر شواهد اولیه نیاز دارد که در آن خروجی مطمئن و برای مدیریت ریسکهای زنجیرۀ تأمین، کاربردی است.
h. 2-2-2-2- روشهای کیفیبه روشهای حلی که دادهها و نتایج آن ازطریق ارتباطات باز و جلسات متمرکز به دست میآید تا مسئلۀ مدنظر حل شود، روش کیفی میگویند (Behzadi et al., 2018). این روشها برای درک بهتر ریسک بسیار مؤثرند و در مواقعی کمک میکنند که درک محقق از صنعت و زنجیرۀ تأمینی خاص دچار مشکل شود (Polyviou et al., 2022). ازجمله روشهای کیفی مهم، به روشهای مطالعۀ موردی، مصاحبه و نظرسنجیها اشاره میشود. i. 2-2-2-3- روشهای کمییکی از اصلیترین روشهای حل مسائل در دنیای امروزی، روشهای کمیاند. با توجه به فراوانی متغیرها و افزایش بعدهای مسائل و ارتباطات گستردۀ مشکلات، روشهای قبلی دارای کارایی کمتری نسبتبه روشهای کمیاند. روشهای کمی برای توجیه راهبردهای پایدارتر، دوام و پایدارترکردن ارتباطات زنجیرۀ تأمین بسیار از سوی پژوهشگران توصیه شدهاند (Berger et al., 2023). مدلهای کمی دارای روشهای حل متعددیاند. در شرح زیر، نمونۀ مدلهای کمی و روشهای حل آنها بههمراه تحقیقات انجامشده در آن حوزه بیان شده است:
رویکرد بهینهسازی چند هدفه با در نظر گرفتن اهداف متعدد در هر مرحله از یک زنجیرۀ تأمین، مدلی را برای مرتفعکردن مشکلات ارائه میدهد. در این رویکرد، راهبرد، درخواستها و محدودیتهای اعضای زنجیرۀ تأمین در هر سطح در نظر گرفته میشود. این رویکرد زمانی به کار میرود که تصمیمات بهینه باید در صورت وجود ارتباط بین دو یا چند هدف متضاد اتخاذ شود (Trisna et al., 2016). این رویکرد شامل بیش از یک تابع هدف برای بهینهسازی همزمان است. هدف اصلی در این پژوهش، شناسایی و تحلیل ریسکهای زنجیرۀ تأمین و ارائۀ راهبردهای مناسب برای کاهش این ریسکهاست؛ از این رو، بهدلیل ماهیت پیچیده و چندبعدی ریسکها و نیاز به ارائۀ راهحلهای دقیق و اتکاپذیر، استفاده از روشهای کمی، مناسبترین رویکرد انتخاب شده است. این روشها بهدلیل توانایی آنها در پردازش حجم بالای دادهها، تحلیل دقیق و ارائه نتایج عددی مطمئن، ابزارهای مؤثری را برای تحلیل و مدیریت ریسکها فراهم میکنند(Trisna et al., 2016) . در میان روشهای مختلف حل ریسک، روشهای کمی مانند بهترین-بدترین و تحلیل استواری، چارچوب اصلی پژوهش به کار گرفته شدهاند. این روشها با توجه به قابلیتهای تحلیلی بالا، امکان رتبهبندی و ارزیابی ریسکها را بهصورت دقیق فراهم و به محققان کمک میکنند تا با در نظر گرفتن متغیرهای متعدد، تصمیمات بهینهای اتخاذ کنند. بهعلاوه، روشهای کمی بهدلیل برخورداری از مبانی ریاضی و آماری، قدرت پیشبینی و تحلیل عمیقتری را نسبتبه روشهای کیفی یا تجربی ارائه میدهند. تحلیل استواری یکی از بهترین ابزارها در شرایطی است که تعداد عوامل تأثیرگذار بر محیط زیاد است و عدم قطعیت و ریسک وجود دارد. تحلیل استواری روشی است که در حوزۀ تحقیق در عملیات نرم جای گرفته و مبتنی بر پارادایم تفسیری است (Rosenhead, 2002). این رویکرد را برای اولین بار لوینز[xxxix] در سال 1968، در حوزۀ تحلیل تصمیمات تحت شرایط ریسک ارائه داد و هدف این روش، یافتن نتایج پایدار و مستقل از جزئیات مدلهای خاص بود. در ادامه، این مسیر نیز پژوهشهای روزنهاد[xl] (2002) نقش مهمی در توسعۀ روش تحلیل استواری ایفا کرد (Vanĩcek et al., 2023). این روش از ابزارهایی همچون تصمیمهای متوالی، سناریوها و ماتریس استواری استفاده میکنند. در زمانی که ریسک بنیادی دربارۀ آینده وجود دارد و یا تصمیمها باید بهصورت مرحلهبندی اجرا شوند، در حالی که عدم قطعیت وجود دارد، تحلیل استواری ازجمله روشهای پرکاربرد به حساب میآید (Joorbonyan et al., 2024). در زمان عدم قطعیت و با توجه به شاخصها و عوامل گوناگونی که بر مسئله و تصمیمگیری تأثیرگذارند، نیاز است تصمیماتی که اخذ میشود، در مقابل طیف وسیع از آیندههای ممکن، انعطافپذیری لازم و ماندگاری بالایی داشته باشند (Mehregan et al., 2022). در فضای عدم قطعیت، تحلیل استواری روشی است که پیامدهای تصمیمها را در امتداد زمان برای پژوهشگر واضحتر بیان میکند. با استفاده از تحلیل استواری، میزان استواری و ناتوانی یک تصمیم در آیندهای توأم با ریسک، محاسبه میشود و درنهایت تصمیمی اخذ میشود که نهتنها نتایج پذیرفتنی و رضایتبخشی ارائه میکند، دارای نتایج نامطلوب کمتری هم هست. در کنار این روشها، پستل ابزاری است که به سازمانها کمک میکند تا نمایی کاملتر و تحلیلی جامعتر از محیط خارجی خود داشته باشند. استراتژیهای مناسبی را برای مقابله با تغییرات ایجاد کنند. در این پژوهش، از این ابزار بهمنظور ایجاد سناریوهای ممکن استفاده شده است (Kansongue et al., 2023). بنابراین، استفاده از روشهای کمی در این پژوهش، رویکرد اصلی انتخاب شده است؛ زیرا این روشها توانایی مدلسازی و تحلیل دقیق ریسکهای زنجیرۀ تأمین را دارند و امکان ارائۀ راهحلهای بهینه و اجرایی را برای صنعت فولاد فراهم میکنند. j. 3- روش تحقیقهدف اصلی این پژوهش شناسایی، تحلیل و رتبهبندی ریسکهای زنجیرۀ تأمین در صنعت فولاد است. در این راستا، پژوهش بهدنبال ارائۀ راهبردهایی بهینه و کاربردی برای کاهش آثار ریسکها با استفاده از روشهای کمی مانند روش بهترین-بدترین[xli] و تحلیل استواری است. همچنین پژوهش بر آن است تا با استفاده از چارچوب PESTEL، عوامل محیطی مؤثر بر ریسکها را شناسایی و درنهایت به بهبود مدیریت ریسک در زنجیرۀ تأمین صنعت فولاد کمک کند. پس از شناخت مسئله و بهجهت انتخاب راهبرد مناسب برای صنعت مربوطه، از تحلیل استواری استفاده شده است. تحلیل استواری ساختار پذیرفتنی در مسائلی ایجاد میکند که ریسک و عدم اطمینان وجود دارد و تصمیمها اصولاً بهصورت متوالی اتخاذ میشوند (Fathi et al., 2024). در دل این روش با استفاده از روش پستل، مهمترین شاخصهای مربوط به صنعت مربوطه شناسایی و تهدیدها و فرصتها مشخص شده است تا براساس این شاخصها سناریوهای ممکن طراحی شود. درنهایت با استفاده از روش بهترین – بدترین، سناریوها براساس احتمال رخداد آنها رتبهبندی خواهد شد. جامعۀ آماری این پژوهش شامل مدیران، کارشناسان و متخصصان صنعت فولاد است که بهطور مستقیم با زنجیرۀ تأمین و مدیریت ریسک در این صنعت سر و کار دارند. این افراد با داشتن تجربه و دانش کافی در زمینۀ مدیریت زنجیرۀ تأمین، اطلاعات مطمئنی را برای شناسایی و ارزیابی ریسکها ارائه میدهند. از میان جامعۀ آماری، نمونهای بهصورت هدفمند انتخاب شده است که در قالب جدول (3) نشان داده شده است. در این پژوهش، از نمونهگیری غیر تصادفی و هدفمند استفاده شده است تا اطمینان حاصل شود که افراد انتخابشده دارای تخصص و تجربۀ لازم در حوزۀ زنجیرۀ تأمین و مدیریت ریسکاند. حجم نمونه با توجه به دسترسی به خبرگان و با رعایت اصول علمی و تعداد کافی برای تحلیلهای انجامشده در روشهای کمی، تعیین شده است. i. جدول 3- نمونۀ آماری1. Table 3- Statistical sample
k. 3-1- تحلیل استواریدر زمانیکه ریسک بنیادی دربارۀ آینده وجود دارد و یا تصمیمها باید بهصورت مرحلهبندی اجرا شوند، در حالی که عدم قطعیت وجود دارد، تحلیل استواری ازجمله روشهای پر کاربرد به حساب میآید. با استفاده از تحلیل استواری، توانایی بررسی و تحلیل تصمیمهای استراتژیک ایجاد و همچنین میزان استواری و ناتوانی یک تصمیم در آیندهای توأم با ریسک، محاسبه و درنهایت تصمیمی اخذ میشود که نهتنها نتایج پذیرفتنی و رضایتبخشی ارائه کند، دارای نتایج نامطلوب کمتری نیز باشد (Neumayer & Plümper, 2017). هدف از ارائۀ این رویکرد، ایجاد گزینه برای تصمیمگیری در شرایط توأم با ریسک، تصمیمگیری بهتر و ایجاد برنامهای منعطف برای دستیابی به اهداف است. در این پژوهش سعی شده است تا محتملترین سناریوهای ممکن، که استواری بالاتر و شانس موفقیت بیشتری نسبتبه دیگران دارند، تعیین و استخراج و براساس آنها راهکارهایی برای تصمیمگیری مؤثر ارائه شود. مراحل روش تحلیل استواری نیز، در شکل (2) ارائه شده است. در این روش معمولاً تعداد مشخصی از تعهدات پیوسته و بازۀ زمانی محدود نسبتبه افق برنامهریزی انتخاب میشود. همچنین بهجهت بررسی عملکرد، محدودهای برای جداسازی عملکرد پذیرفتنی از عملکرد نامناسب، ایجاد میشود. بر این اساس، استواری هر تصمیم در آیندههای چندگانه طبق رابطۀ (1) به دست میآید (Namen et al., 2010):
یا به عبارتی:
همچنین ناتوانی یک تصمیم در آیندههای چندگانه نیز طبق رابطۀ (2) محاسبه میشود (Namen et al., 2010):
یا به عبارتی:
این رویکرد شامل شش گام زیر است: i. شکل 2- مراحل روش تحلیل استواری1. Fig. 2- Steps of the stability analysis methodl. 3-2- PESTELیکی از راههای تشخیص شاخصهای حوزۀ مورد مطالعه، استفاده از مدل PESTEL است. این مدل تغییرات، اتفاقاتی را در نظر میگیرد که خارج از کنترل شرکت است. همچنین رویدادهایی را شناسایی میکند که باعث ایجاد شانسهای بزرگ برای سازمان میشود و شرایط افول سازمانی را نیز بررسی میکند (Matović, 2020). در ادامه در جدول (4)، فرم کلی مؤلفههای سناریو نشان داده شده است. شایان ذکر است که روش PESTEL با توجه به رویکرد جامع خود در شناسایی و بررسی عوامل و همچنین براساس مطالعات پیشینی که از این ابزار استفاده کردهاند، ادعا میشود این روش از روایی بالایی برخوردار است و قادر است عواملی را بررسی کند که بر ریسک زنجیرۀ تأمین مؤثرند. همچنین تأیید خبرگان صنعت مطالعهشده بر منطقیبودن جوابهای یافتهشده به دست آمده است و گواهی بر اعتبار آن است . i. جدول 4- فرم کلی مؤلفههای یک سناریو1. Table 4- General form of the components of a scenario
m. 3-3- روش بهترین-بدترینروش بهترین- بدترین، روش تصمیمگیری چند معیاره است که رضایی[xlii] آن را در سال 2015 ارائه کرده است. در این روش، بهترین و بدترین شاخص را تصمیمگیرنده مشخص میکند و بین هریک از این دو معیار (بهترین و بدترین) و دیگر شاخصها، مقایسۀ زوجی انجام میشود؛ سپس یک مسئلۀ مینی ماکس[xliii] برای مشخصکردن وزن شاخصهای مختلف فرموله و حل میشود. n. 3-3-1- مراحل روش بهترین-بدترین
درنهایت پس از مدلسازی و قراردادن دادهها در مدل، مدل ایجادشده با نرمافزار لینگو[xliv] حل میشود. پس از حل مدل، معیارها براساس وزن به دست آمده رتبهبندی میشوند. در این رابطه، همان نرخ سازگاری است. این نرخ سازگاری در بازۀ ]1 0[ قرار میگیرد و هرچه به صفر نزدیکتر باشد، مقایسات از سازگاری و ثبات بیشتری برخوردارند و هرچه به یک نزدیکتر باشد، مقایسات سازگاری و ثبات کمتری دارند. o. 4- یافتههافولاد از کالاهای راهبردی و اساسی جوامع مختلف است؛ بهطوری که پس از نفت خام، فولاد در جایگاه دوم ازنظر مصرف در کشورهای مختلف جهان است (Liu et al., 2021). کشور ایران بهدلیل وجود معادن ارزشمند سنگ آهن در خاک سرزمین خود، دارای پتانسیل بالا برای استفاده از صنایع فولادی است. صنایع فولادی بهدلیل ارتباط با مباحثی همچون سطح دانش، میزان اشتغالزایی، میزان توسعۀ فرهنگ، سطح فناوری کشور و غیره، یکی از شاخصههای توسعهیافتگی هر کشور محسوب میشوند. کارخانۀ فولاد اردکان یزد، اولین و بزرگترین پروژۀ خصوصی کشور در زمینۀ تولید آهن اسفنجی است که محصولات آن بهمنظور نیاز اولیۀ کارخانههای فولادسازی استفاده میشود؛ از این رو در بازار رقابتی حاضر نیاز است که شرکت با توجه به شرایط، استراتژی مناسب را اتخاذ کند. در گام ابتدایی، مهمترین شاخصهای مربوط به صنعت فولاد شناسایی و تهدیدها و فرصتها مشخص شدند تا براساس این شاخصها سناریوهای طراحی شود. براساس تحقیقات پیشین، مهمترین عوامل خارجی مؤثر شامل عواملی سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، فناورانه، قانونی و زیستمحیطیاند (Sorourkhah et al., 2017). این تکنیک، چهارچوبی است که عوامل ذکرشدۀ مؤثر را شناسایی و تحلیل و بررسی میکند (Jafari et al., 2020). جدول (5) شاخصهای تأثیرگذار بر مسئله و حالتهای مختلف آن را شرح میدهد. i. جدول 5- شاخصهای تأثیرگذار بر مسئله براساس مدل PESTEL1. Table 5- Indicators affecting the problem based on the PESTEL model
همانطور که در جدول (5) مشاهده میشود، حالتهای مختلف شاخصها بیان شده است که سناریوهای متفاوتی بهدنبال دارد؛ برای مثال، در سناریوی اول ایجاد توافق، افزایش نرخ ارز، دید مثبت مردم به فولاد ایرانی، دسترسی به فناوری جدید، افزایش مالیات و افزایش آلودگی کارخانه رخ میدهد؛ بنابراین طبق جدول (5)، 216 سناریو بررسی و پیادهسازی میشود. در همین بین، باید در نظر داشت که از دیدگاه عملی، عوامل هفتگانه تأثیر یکسانی در راهبردها ندارند و همچنین میزان تأثیرپذیری و تأثیرگذاری آنها متفاوت است؛ از همین رو، در ادامه با توجه به تعداد بالای سناریوها، با نظر خبرگان 36 سناریو بهعنوان محتملترین سناریوها در نظر گرفته شد؛ سپس در گام بعدی، این 36 سناریو محتمل با استفاده از روش بهترین-بدترین رتبهبندی شدند که براساس این روش، سناریوهایی که در رتبههای ابتدایی قرار میگیرند، احتمال رخداد بیشتری دارند. پس از رتبهبندی با استفاده از روش بهترین-بدترین، وزن سناریوها و رتبۀ آنها در جدول (6) مشاهده میشود. ii. جدول 6- رتبهبندی سناریوهای محتمل براساس روش بهترین-بدترین1. Table 6- Ranking of possible scenarios based on the best-worst method
در جدول (6)، نرخ سازگاری یا همان مقدار برابر با 0134/0 به دست آمده است که نشاندهندۀ سازگاری و ثبات مقایسههاست. در جدول (6) مشاهده میشود که S6، S18 و S8 به ترتیب در رتبههای اول، دوم و سوم قرار دارند. به عبارت بهتر، با توجه به شرایط بازار و شرکت این سناریوها بهعنوان بهترین سناریوهای اجرایی شناخته شدهاند. همچنین با توجه به رتبۀ سناریوهای S35، S29 و S36 که آخرین سناریوهای پیشنهادیاند، در شرایط حال حاضر بازار و شرکت برای پیادهسازی پیشنهاد نمیشوند. با توجه به وزن سناریوها در جدول (6)، 14 سناریوی ابتدایی بهعنوان محتملترین سناریوهای رخدادپذیر انتخاب شدند. پس از بررسی این 14 سناریو، با استفاده از روش تحلیل استواری، این سناریوها ازنظر راهبردهای حلشدنی در 4 دستۀ کلی دستهبندی شدند. هر راهبرد اصلی متشکل از چندین سناریو است که بهوسیله آن مرتفع میشود. راهبردهای اصلی[xlv] شامل مواردی همچون راهبرد یکپارچگی (MS1)، راهبرد تمرکز (MS2)، راهبرد تنوع (MS3) و راهبرد تدافعی (MS4) میشوند که سناریوهایی زیر را در خود جای میدهند:
درنهایت نمرات استواری و ناتوانی راهبردهای اصلی محاسبهشدۀ این روش به شرح جدول (7) است: iii. جدول 7- محاسبۀ نمرات استواری و ناتوانی راهبردهای اصلی1. Table 7- Calculating the robustness and weakness scores of the main strategies
p. 5- بحثزنجیرۀ تأمین یکی از اجزای اصلی و حیاتی هر شرکت است که تولید، طراحی و عملکرد کارآمد آن شرکت را تضمین و یا دربارۀ آن بحث و بررسی میکند. زنجیرۀ تأمین، زنجیرهای سلسلهوار از شرکتهاست که برای برآوردن تقاضای مشتریان سازماندهی میشود و از تأمینکننده، تولیدکننده، توزیعکننده و مشتریان شکل گرفته است. دو دهۀ اخیر، رویدادهای گوناگونی زنجیرههای تأمین جهانی را بهطور درخور توجهی تحت تأثیر خود قرار داده و باعث شده است تا مدیریت ریسک زنجیرۀ تأمین یکی از اساسیترین دغدغهها و مباحث با اهمیت در سازمانها به حساب بیاید. بهمنظور کاهش آسیبپذیری زنجیرۀ تأمین و کاهش تأثیر اختلالات و همچنین دستیابی به استحکام و انعطافپذیری بیشتر، توجه به ریسک و عدم قطعیتها بسیار اساسی و مهم است. سازمانها بهطور پیوسته با ریسکهای جدید مواجه میشوند که به همین دلیل نیاز به مدیریت ریسک زنجیرۀ تأمین در هر سازمان بیش از پیش حس میشود. مدیریت ریسک زنجیرۀ تأمین یک رویکرد نظاممند و دارای چهارچوب را برای کاهش ریسک ارائه میدهد و خطرات ریسکها را تا حد پذیرفتنی کم میکند و یا از بین میبرد. با استفاده از مدل PESTEL شاخصهای اصلی ریسک شناسایی شد. این مدل تمامی ریسکهای موجود در این حوزه را تعیین کرد. درنهایت، 36 سناریوی احتمالی شناسایی و با روش بهترین-بدترین، 14 سناریو بهعنوان محتملترین آنها مشخص شد. در روش تحلیل استواری، عوامل مختلف و تأثیرگذار بر شرکت و صنعت بررسی شد. سناریوهای مختلف در 4 دستهبندی اصلی براساس راهبرهای حلشدنی دستهبندی شدند. برای هریک از دستههای اصلی، راهبردهای مناسبی برای کاهش ریسک زنجیرۀ تأمین ارائه شد. در مطالعات قبلی، مانوج و منتزر (2008)، کومار و همکاران (2010) و هو و همکاران (2015)، ریسکهای زنجیرۀ تأمین را بررسی و شناسایی کردند. این مطالعات بینشهایی را دربارۀ کاربرد راهبردهای مدیریت ریسک با توجه به شرایط محیطی ارائه میدهند. در تحقیقات پیشین، انواع مختلفی از ریسکهای زنجیرۀ تأمین شناسایی شدهاند. این ریسکها معمولاً در چند دستهبندی کلی مانند ریسکهای مرتبط با تأمینکنندگان، حمل و نقل، مسائل مالی، فناوری و اطلاعات و ریسکهای زیستمحیطی و قانونی قرار میگیرند. مشکلات مربوط به تأمینکنندگان، نظیر تأخیر در تحویل، کیفیت پایین کالاها یا حتی ورشکستگی تأمینکنندگان از مهمترین ریسکها محسوب میشوند. همچنین تأخیرهای ناشی از حمل و نقل، مسائل مربوط به حمل و نقل بینالمللی و مخاطرات ناشی از حوادث طبیعی یا سیاسی نیز، در این دستهبندی قرار میگیرند. علاوه بر این، نوسانات قیمت مواد اولیه و تغییرات نرخ ارز ریسکهای مالی زنجیرۀ تأمین را شکل میدهند و بر هزینههای سازمانها تأثیرگذارند. استراتژیهای مدیریت ریسک زنجیرۀ تأمین که در تحقیقات پیشین بررسی شدهاند، بیشتر بر چند راهکار کلیدی متمرکز بودهاند. یکی از این استراتژیها، تنوعبخشی به تأمینکنندگان است که باعث کاهش وابستگی به یک منبع خاص و درنتیجه کاهش ریسک میشود. سازمانها همچنین برای افزایش انعطافپذیری خود در برابر ریسکها، به استفاده از چندین تأمینکننده روی میآورند. مدیریت قراردادهای تأمینکنندگان و استفاده از قراردادهای هوشمند نیز، یکی از ابزارهای مهم برای محافظت در برابر شرایط پیشبینیناپذیر محسوب میشود. در مقایسه با تحقیقات پیشین، ریسکهای شناساییشده ازجمله ریسکهای تأمینکنندگان، اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی مشابهاند. همچنین استراتژیهای مدیریتی مانند تنوعبخشی به تأمینکنندگان برای بهبود ریسک تأمینکنندگان زنجیرۀ تأمین در هر دو مجموعۀ تحقیقات به چشم میخورد. این نشان میدهد که اصول کلی مدیریت ریسک زنجیرۀ تأمین، همچنان اهمیت خود را حفظ میکند و راهکارهای مؤثری در این زمینه شناخته میشوند. اما تفاوتهایی نیز با تحقیقات پیشین وجود دارد. استراتژیهای نوین مدیریتی، مانند استفاده از هوش مصنوعی برای پیشبینی دقیقتر ریسکها و بهرهگیری از فناوری بلاکچین، بهعنوان فناوریهای نوآورانه در مدیریت بهتر ریسکهای زنجیرۀ تأمین در پژوهشها، با اهداف ارائۀ رویکردهای نوین ارائه شده است. q. 6- نتیجهگیری و پیشنهادهاریسک زنجیرۀ تأمین حیات شرکتها و صنایع را در ابعاد مختلفی تحت تأثیر خود قرار میدهد. با توجه به ماهیت ناتوانی شناخت دقیق ریسک، در بسیاری از موارد مرتفعکردن ریسکها بسیار حساس و سخت است. در این پژوهش هم تلاش بر این شد که صنایع مربوطه با استفاده از روش بهترین - بدترین و روش تحلیل استواری، که با چنین مسائلی همواره رو به رو هستند، را مرتفع کنند. هر چند مدل حل پژوهش بهصورت کلی طراحی شده است تا در آینده با توجه به تغییرات جوامع و فضای کسب و کار، توانایی تغییر و اصلاح را داشته باشد. در گام ابتدایی با استفاده از مدل PESTEL، شاخصهای اصلی ریسک شناسایی شد. این مدل تمامی ریسکهای موجود در این حوزه را تعیین کرد. در ادامۀ راه، براساس نظر و تجربۀ بالای خبرگان صنعت، از بین تمامی سناریوهای موجود، 36 سناریوی احتمالی شناسایی و با روش بهترین-بدترین، 14 سناریو بهعنوان محتملترین آنها مشخص شد. در روش تحلیل، عوامل مختلف و تأثیرگذار بر شرکت و صنعت بررسی شد که صنعت آنها را کنترل نمیکند. یکی از مزیتهای این روش، خروجی آن است که در نتایج، تصمیمات تحت شرایط ریسک را در سناریوهای مختلف بههمراه درصد موفقیت هر سناریو بیان میکند. درنهایت سناریوهای مختلف در 4 دستهبندی اصلی براساس راهبرهای حلشدنی دستهبندی شدند. در صورتی که سناریوهای رخ دهد، شرکت با استفاده از استراتژیهای یکپارچگی عمودی به بالا، استراتژیهای یکپارچگی عمودی به پایین و استراتژیهای افقی خود را بهجهت رسیدن به مقادیر بهینه یاری میدهد. در همین راستا، فعالیتهایی همچون فروش مستقیم محصولات به مشتریان و حذف واسطهها، خرید مواد اولیۀ مستقیم از تأمینکنندگان و حذف واسطههای این قسمت از زنجیرۀ تأمین و خرید شرکت رقبا را برای تسهیل چنین شرایطی انجام میدهد. در این قسمت پیشنهاد میشود شرکت بهمنظور ایجاد قراردادهای بلندمدت با تأمینکنندگان کلیدی و همچنین ایجاد برنامههای اضطراری برای تأمین منابع اقدام کند. در صورتی که سناریوهای رخ دهد، شرکت با استفاده از راهبردهای رسوخ در بازار، راهبردهای توسعۀ بازار و راهبردهای توسعۀ محصول خود را بهجهت رسیدن به مقادیر بهینه یاری میدهد. در همین راستا، فعالیتهایی همچون افزایش سهم بازار در بازارهای مورد فعالیت خود، ایجاد بازارهای جدید در مناطق جغرافیایی جدید و افزایش فروش با بهینهسازی محصولات و خدمات را برای تسهیل چنین شرایطی انجام میدهد. با توجه به نتایج در این بخش پیشنهاد میشود شرکت با بهرهگیری از تکنیکهای بازاریابی دیجیتال و استفاده از دادههای بزرگ در راستای شناسایی روندهای جدید بازار اقدام کند. در صورتی که سناریوهای رخ دهد، شرکت با استفاده از راهبردهای تنوع همگون، راهبردهای تنوع ناهمگون و راهبردهای تنوع افقی خود را بهجهت رسیدن به مقادیر بهینه یاری میدهد. در همین راستا، فعالیتهایی همچون ایجاد ارائۀ محصول یا خدمات جدید مرتبط با خود، ارائۀ محصول یا خدمات جدید غیر مرتبط با خود بهجهت جذب مشتری جدید و ارائۀ محصول یا خدمات جدید غیر مرتبط با خود و ارائه به مشتریان کنونی را برای تسهیل چنین شرایطی انجام میدهد. با توجه به نتایج این سناریو، بررسی رفتار مصرفکنندگان شامل بررسی میزان عرضه و تقاضا در نقاط جدید بازار، شناخت فرهنگها و نحوۀ تعامل در بازارهای گوناگون و همچنین توسعۀ بازار دیجیتال در این بخش شرکت را یاری میکند تا بهطور مؤثرتری در بازارهای جدید ورود و استراتژی بازاریابی و توسعۀ محصولات خود را طراحی کند. در صورتی که سناریوهای رخ دهد، شرکت با استفاده از راهبردهای مشارکت، راهبردهای کاهش، راهبردهای واگذاری، راهبردهای انحلال و راهبردهای ترکیب خود را بهجهت رسیدن به مقادیر بهینه یاری میدهد. در همین راستا، فعالیتهایی همچون ایجاد یک شرکت تضامنی موقت، تجدید در ساختارهای هزینهها، فروش یک بخش یا جزئی از شرکت، فروش تمام داراییهای شرکت و یا ترکیبی از موارد بیانشده را برای تسهیل چنین شرایطی انجام میدهد. در همین راستا، پیشنهاد میشود که در تحقیقات آتی تأثیر مدیریت ریسک زنجیرۀ تأمین صنایع فولادی بر انعطافپذیری زنجیرۀ تأمین، با توجه به جهت گیریهای هوش مصنوعی و بخش مداخلهگر اینترنت اشیا، شبیهسازی ریسک زنجیرۀ تأمین در صنایع فولادی با رویکرد تابآوری در شرایط تصادفی، ارزیابی موانع و راهبردهای مدیریت ریسک زنجیرۀ تأمین با رویکرد پایداری در شرایط تصادفی در صنایع فولادی و تحلیل جهتگیری ریسک زنجیرۀ تأمین و قابلیتهای مدیریت ریسک زنجیرۀ تأمین بههمراه مکانیسمهایی برای عملکرد کارای زنجیرۀ تأمین شرکتهای فولادی بررسی شود. در راستای مدیریت بهتر ریسکهای زنجیرۀ تأمین پیشنهاد میشود که اقدامات ذیل برای بهبود کارایی زنجیرۀ تأمین و کاهش ریسکها انجام شود: الف) تنوعبخشی به تأمینکنندگان یکی از اصلیترین استراتژیها برای کاهش وابستگی و ریسک، استفاده از چندین تأمینکننده برای هر محصول است. این استراتژی، این امکان را به سازمانها میدهد تا در صورت بروز مشکل، با یکی از تأمینکنندگان (مانند تأخیر یا مشکلات کیفی)، از دیگر تأمینکنندگان بهرهمند شوند. توصیه میشود که مدیران نهتنها به منابع داخلی، به تأمینکنندگان بینالمللی نیز توجه کنند تا شبکۀ تأمین گستردهتری داشته باشند. ب) استفاده از فناوریهای دیجیتال و دادهمحور مدیران زنجیرۀ تأمین باید از فناوریهای نوین مانند اینترنت اشیا، هوش مصنوعی و سیستمهای ERP استفاده کنند تا امکان مانیتورینگ و تحلیل دادههای زنجیرۀ تأمین فراهم شود. این فناوریها ، این امکان را به مدیران میدهند که مشکلات بالقوه را پیش از وقوع شناسایی کنند و اقدامات پیشگیرانه را انجام دهند. ج) ایجاد انعطافپذیری و انعطافپذیری عملیاتی انعطافپذیری در زنجیرۀ تأمین به معنای داشتن ظرفیت اضافی و گزینههای جایگزین در مواقع بحرانی است. این انعطافپذیری ازطریق نگهداری موجودی مازاد از کالاهای حیاتی یا توسعۀ ارتباط با تأمینکنندگان جدید ایجاد میشود. همچنین، انعطاف در فرآیندهای تولید و توزیع به کاهش ریسکهای ناشی از تغییرات در تقاضا یا مشکلات در حمل و نقل کمک میکند. د) توسعۀ شفافیت زنجیرۀ تأمین افزایش شفافیت در زنجیرۀ تأمین ازطریق فناوریهایی مانند بلاکچین، ریسکهای مرتبط با عدم قطعیت را در زنجیرۀ تأمین را کاهش میدهد. بلاکچین این امکان را فراهم میکند که هر مرحله از فرآیند تولید و توزیع بهطور شفاف ردیابی شود و از وقوع نقصهای اطلاعاتی جلوگیری شود. این موضوع بهویژه در زنجیرههای تأمین بینالمللی اهمیت بالایی دارد که تعداد واسطههایش زیاد است و) ارزیابی مداوم ریسکها و بهبود مستمر مدیران ریسکهای زنجیرۀ تأمین را بهصورت مستمر ارزیابی و راهکارهای بهبود را پیادهسازی میکنند. استفاده از تحلیلهای منظم دادهها به مدیریت کمک میکند تا تغییرات جدید را در محیط کسبوکار یا عوامل خارجی را بهسرعت شناسایی و اقدامات لازم را انجام دهند. این پژوهش از ترکیب روشهای PESTEL، بهترین-بدترین و تحلیل استواری برای تحلیل ریسکهای زنجیرۀ تأمین استفاده کرده است. این ترکیب روشها به پژوهش اجازه داده است تا ریسکهای محیطی را بهطور جامع شناسایی و سناریوهای محتمل را با دقت بیشتری ارزیابی کند. همچنین این پژوهش بهطور خاص بر صنعت فولاد متمرکز شده است که یکی از صنایع استراتژیک و پیچیده در ایران محسوب میشود. این تمرکز به پژوهش اجازه داده است تا بینشهای عملی و راهکارهای کاربردی را برای مدیریت ریسکهای زنجیرۀ تأمین در این صنعت ارائه دهد. پژوهش حاضر با وجود دستاوردهای ارزشمند، دارای برخی محدودیتهاست که باید در تفسیر نتایج و تحقیقات آینده به آن توجه شود: اول اینکه بخشی از دادهها و تحلیلها براساس نظرات خبرگان جمعآوری شده است. اگرچه این نظرات ارزشمندند، ممکن است تحت تأثیر سوگیریهای شخصی یا تجربیات محدود خبرگان قرار گرفته باشند؛ دوم، نتایج این پژوهش ممکن است بهدلیل ویژگیهای خاص صنعت فولاد و شرایط محیطی ایران، بهطور کامل به دیگر صنایع یا کشورها تعمیمدادنی نباشد. درنهایت، برای مدیریتپذیربودن تحلیلها، برخی از پیچیدگیهای واقعی زنجیرۀ تأمین سادهسازی شدهاند. این سادهسازی ممکن است برخی از جنبههای واقعی ریسکها را نادیده گرفته باشد.
[i] Supply Chain [ii] Supply Chain Management [iii] Supply Chain Risk Management [iv] Rajaram & Tang [v] Norrman & Jansson [vi] Tang [vii] Roghanian et al. [viii] Azaron et al. [ix] Peidro et al. [x] Mirzapour et al. [xi] Chen & Fan [xii] Yan et al. [xiii] Farahani et al. [xiv] Rajagopal et al. [xv] Govindan & Cheng, [xvi] Darom et al. [xvii] Hong et al. [xviii] Swierczek & Szozda [xix] Khalilabadi et al. [xx] Bier et al. [xxi] Dehghani et al. [xxii] Hendricks & Singhal [xxiii] Christopher et al. [xxiv] Manuj & Mentzer [xxv] Tang & Tomlin [xxvi] Wagner & Bode [xxvii] Rao & Goldsby [xxviii] Kumar et al. [xxix] Tummala & Schoenherr [xxx] Pettit et al. [xxxi] Samvedi et al. [xxxii] Ho et al. [xxxiii] Gurtu & Johny [xxxiv] Rahman et al. [xxxv]. Modeling with Contract Negotiation [xxxvi]. Modeling with Hierarchical Coordination [xxxvii]. Modeling with Game Theory [xxxviii]. Multi-objective optimization [xxxix] Levins [xl] Rosenhead [xli] Best Worst Method [xlii] Rezaei [xliii] Minimax [xliv] Lingo [xlv]. The Main Strategies | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| مراجع | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Abdel-Basset, M., Gunasekaran, M., Mohamed, M., & Chilamkurti, N. (2019). A framework for risk assessment, management and evaluation: Economic tool for quantifying risks in supply chain. Future Generation Computer Systems, 90(1), 489-502. https://doi.org/10.1016/j.future.2018.08.035 Al-Ayed, S., & Al-Tit, A. (2023). The effect of supply chain risk management on supply chain resilience: The intervening part of Internet-of-Things. Uncertain Supply Chain Management, 11(1), 179-186. https:// doi.org/10.5267/j.uscm.2022.10.009 Aqlan, F., & Lam, S. S. (2016). Supply chain optimization under risk and uncertainty: A case study for high-end server manufacturing. Computers & Industrial Engineering, 93, 78-87. https://doi.org/10.1016/j.cie.2015.12.025 Azaron, A., Brown, K., Tarim, S. A., & Modarres, M. (2008). A multi-objective stochastic programming approach for supply chain design considering risk. International journal of production economics, 116(1), 129-138. https://doi.org/10.1016/j.ijpe.2008.08.002 Azaron, A., Furmans, K., & Modarres, M. (2009). Interactive multi-objective stochastic programming approaches for designing robust supply chain networks. In Operations Research Proceedings 2008 (pp. 173-178). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-642-00142-0_28 Baryannis, G., Dani, S., Validi, S., & Antoniou, G. (2019). Decision support systems and artificial intelligence in supply chain risk management. In Revisiting supply chain risk (pp. 53-71). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-03813-7_4 Behzadi, G., O’Sullivan, M. J., Olsen, T. L., & Zhang, A. (2018). Agribusiness supply chain risk management: A review of quantitative decision models. Omega, 79, 21-42. https://doi.org/10.1016/j.omega.2017.07.005 Berger, N., Schulze-Schwering, S., Long, E., & Spinler, S. (2023). Risk management of supply chain disruptions: An epidemic modeling approach. European Journal of Operational Research, 304(3), 1036-1051. https://doi.org/10.1016/j.ejor.2022.05.018 Bier, T., Lange, A., & Glock, C. H. (2020). Methods for mitigating disruptions in complex supply chain structures: A systematic literature review. International Journal of Production Research, 58(6), 1835-1856. https://doi.org/10.1080/00207543.2019.1687954 Chen, C.-W., & Fan, Y. (2012). Bioethanol supply chain system planning under supply and demand uncertainties. Transportation Research Part E: Logistics and Transportation Review, 48(1), 150-164. https://doi.org/10.1016/j.tre.2011.08.004 Chopra, S., & Sodhi, M. S. (2014). Reducing the risk of supply chain disruptions. MIT Sloan management review, 55(3), 73-80. https://doi.org/10.1201/9781420013306.ch2 Christopher, M., Lowson, R., & Peck, H. (2004). Creating agile supply chains in the fashion industry. International Journal of Retail & Distribution Management, 32(8), 367-376. https://doi.org/10.1108/09590550410546188 Darom, N. A., Hishamuddin, H., Ramli, R., & Nopiah, Z. M. (2018). An inventory model of supply chain disruption recovery with safety stock and carbon emission consideration. Journal of Cleaner Production, 197, 1011-10. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2018.06.246 de Oliveira, U. R., Marins, F. A. S., Rocha, H. M., & Salomon, V. A. P. (2017). The ISO 31000 standard in supply chain risk management. Journal of Cleaner Production, 151, 616-633 https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2017.03.054. Dehghani, M., Abbasi, B., & Oliveira, F. (2021). Proactive transshipment in the blood supply chain: A stochastic programming approach. Omega, 98, 102112. https://doi.org/10.1016/j.omega.2019.102112 Farahani, M., Shavandi, H., & Rahmani, D. (2017). A location-inventory model considering a strategy to mitigate disruption risk in supply chain by substitutable products. Computers & Industrial Engineering, 108, 213-224. https://doi.org/10.1016/j.cie.2017.04.032 Fathi, M., Azar, A., Jandaghi, G., & Ranjebar Totoei, S. (2024). Forecasting the Production and Consumption of Energy Carriers in the Supply Chain and Choosing a Strategy with a Robustness Analysis Approach (Case Study: National Iranian Copper Industries Company). Journal of Logistics Thought Scientific Publication, 23(90), 135-155. magiran.com/p2812600. https://doi.org/10.22034/LOT.2022.1268988.1208 Ghadge, A., Dani, S., & Kalawsky, R. (2012). Supply chain risk management: present and future scope. The International Journal of Logistics Management, 23(3), 313-339. https://doi.org/10.1108/09574091211289200 Govindan, K., & Cheng, T . (2018). Advances in stochastic programming and robust optimization for supply chain planning. Computers & Operations Research, 100, 262-269. https://doi.org/10.1016/j.cor.2018.07.027 Gurtu, A., & Johny, J. (2021). Supply chain risk management: Literature review. Risks, 9(1), 16. https://doi.org/10.3390/risks9010016 Hendricks, K. B., & Singhal, V. R. (2003). The effect of supply chain glitches on shareholder wealth. Journal of operations management, 21(5), 501-522. https://doi.org/10.1016/j.jom.2003.02.003 Ho, W., Zheng, T., Yildiz, H., & Talluri, S. (2015). Supply chain risk management: a literature review. International Journal of Production Research, 53(16), 5031-5069. https://doi.org/10.1080/00207543.2015.1030467 Hong, Z., Lee, C. K., & Zhang, L. (2018). Procurement risk management under uncertainty: a review. Industrial Management & Data Systems, 118(7), 1547-1574. https://doi.org/10.1108/imds-10-2017-0469 Hugos, M. H. (2018). Essentials of supply chain management. John Wiley & Sons. https://doi.org/10.1002/9781119464495 Jafari, H., and Othman Soleiman, K. (2020). Assessment of effective environmental factors in oil and gas industry policies using PESTLE & SWOT analysis (case study: Kurdistan, Iraq). Environmental Sciences, 18(3), 134-151. doi: 10.29252/envs.18.3.134. https://doi.org/10.29252/envs.18.3.134 Joorbonyan, Z. , Sorourkhah, A. and Edalatpanah, S. A. (2024). Identifying and prioritizing appropriate strategies for customer loyalty in a mass environment (case study: clothing house). Journal of Decisions and Operations Research, 9(1), 98-119. https://doi.org/10.22105/dmor.2024.420185.1800. Kansongue, N., Njuguna, J., & Vertigans, S. (2023). A PESTEL and SWOT impact analysis on renewable energy development in Togo. Frontiers in Sustainability, 3. https://doi.org/10.3389/frsus.2022.990173. Khalilabadi, S. M. G., Zegordi, S. H., & Nikbakhsh, E. (2020). A multi-stage stochastic programming approach for supply chain risk mitigation via product substitution. Computers & Industrial Engineering, 149, 106786. https://doi.org/10.1016/j.cie.2020.106786 Kim, Y., Chen, Y.-S., & Linderman, K. (2015). Supply network disruption and resilience: A network structural perspective. Journal of operations management, 33, 43-59. https://doi.org/10.1016/j.jom.2014.10.006 Kumar, S. K., Tiwari, M., & Babiceanu, R. F. (2010). Minimisation of supply chain cost with embedded risk using computational intelligence approaches. International Journal of Production Research, 48(13), 3717-3739. https://doi.org/10.1080/00207540902893425 Levins, R. (1968). Evolution in changing environments: some theoretical explorations (No. 2). Princeton University Press. Li, G., Fan, H., Lee, P. K., & Cheng, T. (2015). Joint supply chain risk management: An agency and collaboration perspective. International journal of production economics, 164, 83-94. https://doi.org/10.1016/j.ijpe.2015.02.021 Liu, W., Zuo, H., Wang, J., Xue, Q., Ren, B., & Yang, F. (2021). The production and application of hydrogen in steel industry. International Journal of Hydrogen Energy, 46(17), 10548-10569. https://doi.org/10.1016/j.ijhydene.2020.12.123 Manuj, I., & Mentzer, J. T. (2008). Global supply chain risk management strategies. International Journal of Physical Distribution & Logistics Management, 38(3), 192-223. https://doi.org/10.1108/09600030810866986 Matović, I. M. (2020). PESTEL analysis of external environment as a success factor of startup business. Paper presented at the ConScienS Conference Proceedings. https://doi.org/10.5281/zenodo.4058794 Mehregan, M. , Jafari, S. , Azara, A. and Zahedi, S. (2022). The application of methodological approach to strategic choice and robustness analysis (Case study: Deciding on product sales promotion and advancement). Innovation Management and Operational Strategies, 3(2), 113-129. doi: 10.22105/imos.2022.309117.1174. https://doi.org/10.47297/wspciwsp2516-252722.20220603 Mirzapour Al-E-Hashem, S., Malekly, H., & Aryanezhad, M. B. (2011). A multi-objective robust optimization model for multi-product multi-site aggregate production planning in a supply chain under uncertainty. International Journal of Production Economics, 134(1), 28-42. https://doi.org/10.1016/j.ijpe.2011.01.027 Mizrak, K. C. (2024). Crisis management and risk mitigation: Strategies for effective response and resilience. Trends, challenges, and practices in contemporary strategic management, 254-278. https://doi.org/10.4018/979-8-3693-1155-4.ch013 Namen, A. A., Bornstein, C. T., & Rosenhead, J. (2010). The Use of robustness analysis for planning actions in a poor Brazilian community. Pesquisa Operacional, 30, 267-280. https://doi.org/10.1590/s0101-74382010000200002 Neumayer, E., & Plümper, T. (2017). Robustness tests for quantitative research.Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781108233590 Norrman, A., & Jansson, U. (2004). Ericsson's proactive supply chain risk management approach after a serious sub‐supplier accident. International journal of physical distribution & logistics management, 34(5), 434-456. https://doi.org/10.1108/09600030410545463 Okoye, C. C., Ofodile, O. C., Tula, S. T., Nifise, A. O. A., Falaiye, T., Ejairu, E., & Addy, W. A. (2024). Risk management in international supply chains: A review with USA and African Cases. Magna Scientia Advanced Research and Reviews, 10(1), 256-264. https://doi.org/10.30574/msarr.2024.10.1.0024 Olatunji, A. F., & Ayoola, A. A. (2024). Mitigating Supply Chain Vulnerabilities in Nigeria. ESUT JOURNAL OF SOCIAL SCIENCES, 9(2). Retrieved from https://www.esutjss.com/index.php/ESUTJSS/article/view/219 Paul, A., Shukla, N., Paul, S. K., & Trianni, A. (2021). Sustainable supply chain management and multi-criteria decision-making methods: A systematic review. Sustainability, 13(13), 7104. https://doi.org/10.3390/su13137104 Peidro, D., Mula, J., Poler, R., & Verdegay, J.-L. (2009). Fuzzy optimization for supply chain planning under supply, demand and process uncertainties. Fuzzy sets and systems, 160(18), 2640-2657. https://doi.org/10.1016/j.fss.2009.02.021 Pettit, T. J., Croxton, K. L., & Fiksel, J. (2013). Ensuring supply chain resilience: development and implementation of an assessment tool. Journal of business logistics, 34(1), 46-76. https://doi.org/10.1111/jbl.12009 Polyviou, M., Ramos, G., & Schneller, E. (2022). Supply Chain Risk Management: An Enterprise View and a Survey of Methods. In Supply Chain Risk Mitigation: Strategies, Methods and Applications (pp. 27-58). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-031-09183-4_2 Rahman, T., Paul, S. K., Agarwal, R., & Sarker, R. (2023). Overview of Supply Chain Risk and Disruption Management Tools, Techniques, and Approaches. In Supply Chain Risk and Disruption Management: Latest Tools, Techniques and Management Approaches (pp. 1-22). Springer. https://doi.org/10.1007/978-981-99-2629-9_1 Rajagopal, V., Venkatesan, S. P., & Goh, M. (2017). Decision-making models for supply chain risk mitigation: A review. Computers & Industrial Engineering, 113, 646-682. https://doi.org/10.1016/j.cie.2017.09.043 Rajaram, K., & Tang, C. S. (2001). The impact of product substitution on retail merchandising. European Journal of Operational Research, 135(3), 582-601. https://doi.org/10.1016/s0377-2217(01)00021-2 Rao, S., & Goldsby, T. J. (2009). Supply chain risks: a review and typology. The International Journal of Logistics Management, 20(1), 97-123. https://doi.org/10.1108/09574090910954864 Rezaei, J. (2015). Best-worst multi-criteria decision-making method. Omega, 53, 49-57. https://doi.org/10.1016/j.omega.2014.11.009 Roghanian, E., Sadjadi, S. J., & Aryanezhad, M.-B. (2007). A probabilistic bi-level linear multi-objective programming problem to supply chain planning. Applied Mathematics and computation, 188(1), 786-800. https://doi.org/10.1016/j.amc.2006.10.032 Rosenhead, J. (2002). Robustness analysis. Newsletter of the European Working Group, 32(4), 181–207 https://doi.org/10.1007/978-1-4419-1153-7_200722 Samvedi, A., Jain, V., & Chan, F. T. (2013). Quantifying risks in a supply chain through integration of fuzzy AHP and fuzzy TOPSIS. International Journal of Production Research, 51(8), 2433-2442. https://doi.org/10.1080/00207543.2012.741330 Serdarasan, S. (2013). A review of supply chain complexity drivers. Computers & Industrial Engineering, 66(3), 533-540. https://doi.org/10.1016/j.cie.2012.12.008 Sorourkhah, A. , Azar, A. , Babaie-Kafaki, S. and Shafiei Nik Abadi, M. (2017). Using Weighted-Robustness Analysis in Strategy Selection (Case Study: Saipa Automotive Research and Innovation Center). Industrial Management Journal, 9(4), 665-690. https://doi.org/10.22059/imj.2018.247856.1007361. Stadtler, H. (2014). Supply chain management: An overview. Supply chain management and advanced planning: Concepts, models, software, and case studies, 3-28. https://doi.org/10.1007/978-3-642-55309-7_1 Swierczek, A., & Szozda, N. (2019). Demand planning as a tamer and trigger of operational risk disruptions: evidence from the European supply chains. Supply chain management: An international journal, 24(6), 748-766. https://doi.org/10.1108/scm-03-2019-0095 Tang, C., & Tomlin, B. (2008). The power of flexibility for mitigating supply chain risks. International journal of production economics, 116(1), 12-27. https://doi.org/10.1016/j.ijpe.2008.07.008 Tang, C. S. (2006). Perspectives in supply chain risk management. International journal of production economics, 103(2), 451-488. https://doi.org/10.1016/j.ijpe.2005.12.006 Trisna, T., Marimin, M., Arkeman, Y., & Sunarti, T. (2016). Multi-objective optimization for supply chain management problem: A literature review. Decision Science Letters, 5(2), 283-316. https://doi.org/10.5267/j.dsl.2015.10.003 Tubis, A. A., & Werbińska-Wojciechowska, S. (2021). Risk management maturity model for logistic processes. Sustainability,659, 2(3) . https://doi.org/10.3390/su13020659 Tummala, R., & Schoenherr, T. (2011). Assessing and managing risks using the supply chain risk management process (SCRMP). Supply chain management: An international journal, 16(6), 474-483. https://doi.org/10.1108/13598541111171165 Valinejad, F., & Rahmani, D. (2018). Sustainability risk management in the supply chain of telecommunication companies: A case study. Journal of Cleaner Production, 203, 53-67. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2018.08.174 Vanĩcek, P., Krakiwsky, E., Craymer, M., Gao, Y., & Ong, P. (2023). Robustness analysis. https://doi.org/10.1007/s001900100162 Vishnu, C., Sridharan, R., & Kumar, P. R. (2019). Supply chain risk management: models and methods. International Journal of Management and Decision Making, 18(1), 31-75. https://doi.org/10.1504/ijmdm.2019.096689 Wagner, S. M., & Bode, C. (2008). An empirical examination of supply chain performance along several dimensions of risk. Journal of business logistics, 29(1), 307-325. https://doi.org/10.1002/j.2158-1592.2008.tb00081.x Yan, R., Lu, B., & Wu, J. (2016). Contract coordination strategy of supply chain with substitution under supply disruption and stochastic demand. Sustainability, 8(7), 676. https://doi.org/10.3390/su8070676 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,034 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 578 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||